DrJENT.com - دکتر حسام جهاندیده؛ فلوشیپ جراحی بینی و سینوس - جراحی پلاستیک بینی
26645086 | 77195547 | 09367336066
info@drjent.com
خیابان شریعتی-بین میرداماد و ظفر-خیابان مینا-پلاک 11-واحد 7 // بزرگراه رسالت-جنب مترو علم و صنعت- طبقه فوقانی بانک مسکن-پلاک 527-واحد 4
اطلاعات بیشتر
پارگی پرده گوش


کارکرد پرده گوش

پرده گوش یا پرده صماخ ساختاری نازک و متشکل از سلول‌های پوستی است که فضای گوش خارجی و مجرای گوش را از گوش میانی جدا می‌کند. امواج صوتی پس از ورود به گوش خارجی از طریق کانال گوش به پرده صماخ می‌رسند و در آن ارتعاش ایجاد می‌کنند. پشت پرده گوش و در فضای گوش میانی سه استخوان کوچک یا به اصطلاح استخوانچه قرار دارند که ارتعاشات صوتی را تقویت و به سمت حلزون شنوایی هدایت می کنند. حلزون شنوایی نیز این ارتعاشات مکانیکی را به امواج الکتریکی تبدیل می کند و با هدایت این امواج به مغز، پدیده شنوایی رخ می دهد.

علل پارگی پرده گوش

پارگی پرده گوش می‌تواند به علتهای گوناگونی ایجاد شود. پارگی‌های ناشی از ضربه یکی از شایعترین علت ها هستند. پارگی های ناشی از ضربه معمولا بر اثر وارد کردن یک جسم نوک تیز به داخل مجرای گوش رخ می دهد. برخی افراد برای این که گوش خود را پاک کنند از گوش پاک کن، مداد یا کبریت استفاده می کنند که عادتی نادرست است. گاهی نیز ضربه‌های ناگهانی مثل برخورد یک توپ به گوش یا سیلی خوردن باعث پارگی می شود. همچنین براده های ناشی از جوشکاری در صورتی که حاوی قطعات ریز فلزات داغ باشند و به داخل گوش وارد شوند می توانند به پرده گوش آسیب وارد کنند. صداهای بلند ناگهانی مثل صدای بلند انفجار که در نزدیکی فرد رخ می دهد می تواند موج شدیدی وارد گوش کرده و به پارگی آن منجر شوند. پارگی های ناشی از انفجار معمولا شدید هستند و می توانند همزمان موجب کاهش شنوایی شدید و وز وز گوش شوند. تغییر فشار زیاد بین گوش داخلی و خارجی از دیگر دلایل پارگی پرده هستند. به عنوان مثال این تغییرات در هنگام تغییرارتفاع یا شیرجه زدن عمیق می‌توانند رخ دهند. عفونت‌های گوش یکی از شایعترین علل پارگی پرده صماخ هستند. وقتی گوش عفونت می کند، عفونت تجمع یافته می تواند در صورت حجیم بودن پرده گوش را پاره کند. البته همیشه نباید عفونت زیاد باشد زیرا عفونت های کم ولی طول کشیده و مکرر می‌توانند به مرور پرده را ضعیف کنند و در نهایت به پارگی آن بینجامند. این دسته از بیماران ممکن است از کم شنوایی هم شکایت داشته باشند. همچنین ممکن است بیمار با فین کردن متوجه خروج هوا از گوش خود شود که گاه صدای ایجاد شده در گوش به وسیله اطرافیان نیز شنیده می شود. این پدیده علت جالبی دارد. لوله استخوانی ـ غضروفی به نام شیپور استاش بین گوش و حلق ارتباط برقرار می کند تا تبادل فشار فضای گوش میانی با هوای محیط انجام شود. این لوله نقش بسیار مهمی در سلامت گوش ایفا می کند. هنگام فین کردن، هوا با فشار از طریق این لوله وارد فضای گوش میانی می شود. در صورت سالم بودن پرده گوش این پدیده باعث برجستگی در سطح پرده می شود، اما در افرادی که پرده گوش آنها سوراخ شده است هوا از فضای گوش خارج و باعث ایجاد صدا می شود.

 یکی از مهم ترین عوارضی که مبتلایان به سوراخ شدن پرده گوش دچار آن می شوند، عفونت متناوب گوش میانی است. پارگی پرده گوش باعث واردشدن باکتری ها و قارچ های مجرای گوش خارجی به گوش میانی می شود. به دنبال آن گوش دچار ترشحات چرکی و عفونت می شود. اگرچه بیماران درد چندانی ندارند؛ اما معمولا متوجه آلوده شدن بالش خود به ترشحات خارج شده از گوش می شوند. این ترشحات معمولا چند روز تا چند هفته ادامه پیدا می کند و سپس متوقف می شود. اما بعد از مدتی (مثلا بر اثر ورود آب) عفونت دوباره عود می کند و چرخه ای متناوب از عفونت شکل می گیرد. در فصول مرطوب سال هم ممکن است این حالت بیشتر دیده شود.

 نحوه تشخیص

برای این که متوجه شویم پرده گوش پاره شده است یا نه، بیمار باید توسط پزشک معاینه شود. گاهی، وجود موم داخل گوش یا ترشحات چرکی مانع دیده شدن پرده توسط پزشک می شود. در این موارد باید گوش توسط پزشک پاکسازی شود. گاهی پیش از پاکسازی مجرای گوش، مصرف قطره‌های گوشی ضروری است. نکته بسیار مهم در این مورد خودداری از مصرف انواع خاصی از قطره های گوشی در صورت شک به پارگی پرده گوش است. زیرا بسیاری از قطره های گوشی متداول، برای گوش داخلی و سلول های شنوایی سمی هستند و ورود آنها از طریق سوراخ پرده صماخ به گوش میانی می تواند باعث کم شنوایی فرد شود. پس از تایید پارگی پرده صماخ باید اندازه، شکل و محل آن مشخص شود. اگر پارگی کوچک باشد یا در مرکز قرار گرفته باشد در مقایسه با پارگی هایی که اطراف پرده گوش را درگیر می کنند شانس بهبود بالاتری دارند.

ارزیابی شنوایی و گاهی اوقات انجام شنوایی سنجی در مبتلایان به پارگی پرده گوش اهمیت دارد. معمولا افراد مبتلا به پارگی دچار درجاتی از کم شنوایی می شوند که باتوجه به وسعت و محل پارگی و نیز آسیب دیدگی همزمان استخوانچه های گوش یا سلول های عصبی شنوایی می تواند درجات مختلفی داشته باشد. در افراد دچار پارگی پرده گوش همراه با عفونت های مزمن یا مکرر، باید علت های خطرناک تر و عوارض ناشی از عفونت طول کشیده مورد توجه قرار گیرد.

درمان پارگی پرده گوش

پارگی های خفیف و کوچک خود به خود بهبود می یابند و نیاز به درمان خاصی ندارند و شانس بهبود در بیماران بالاست. این مساله به خصوص در پارگی‌های خطی کوچک و پارگی‌های قسمت‌های مرکزی پرده صماخ صدق می‌کند. داده‌ها نشان داده اند که 68% موارد ظرف یک ماه و تا 94% آنها طی سه ماه خود به خود بهبود پیدا می‌کنند. البته این شانس بالا فقط در صورتی وجود دارد که بیمار مراقبت های کامل و دقیقی را تحت نظر متخصص گوش، حلق و بینی انجام دهد. مهم ترین اصل در این بیماران جلوگیری از ورود آب و رطوبت، و خشک نگهداشتن کامل گوش است. بیماران باید موقع حمام یا شنا حتما مجرای گوش خود را با پنبه آغشته به وازلین یا سایر پمادهای چرب کننده یا گوشی مسدود کنند. انجام شنوایی سنجی در زمان ایجاد آسیب و تکرار آن بعد از دو تا سه ماه در افرادی که دچار کاهش شنوایی شده اند ضروری است، زیرا بهبود نیافتن پس از چند ماه، می تواند به عنوان مثال ناشی از صدمه به استخوانچه های گوش باشد. افراد مبتلا به پارگی پرده گوش بر اثر عفونت‌های مکرر داستان متفاوتی دارند. این مشکل معمولا یک علت زمینه ای دارد و درمانش معمولا به جراحی و کنترل عوامل زمینه ای نیازمند است. البته برای کسانی که در پی ضربه دچار پارگی گوش شده اند نیز ممکن است گاهی اوقات جراحی مد نظر قرار گیرد. جراحی می تواند از جراحی سرپایی در مطب یعنی بستن موقت سوراخ برای تسریع روند بهبود تا جراحی کامل و ترمیم در اتاق عمل متغیر باشد.

 

جراحی ترمیم سوراخ گوش

جراحی ترمیم سوراخ پرده گوش گوش، تیمپانوپلاستی نام دارد و زمانی انجام می شود که سوراخ گوش در زمان طولانی بهبود پیدا نکند. در این جراحی با ایجاد برشی کوچک در پشت لاله گوش، پرده صماخ و فضای گوش میانی زیر میکروسکوپ مورد ارزیابی قرار می گیرد. در صورت سالم بودن استخوانچه های گوش میانی و نبود عوارض ناشی از عفونت های مزمن و خوردگی استخوانی، یک بافت پیوندی جایگزین در محل سوراخ پرده گوش قرار داده می شود. این بافت پیوندی معمولا از پوشش روی عضلات تهیه می شود و برداشتن آن هیچ عارضه ای ندارد. سپس با کمک پانسمان های قابل جذب ژله مانند و روش های جراحی ظریف و مختلف این بافت پیوندی جایگزین در محل سوراخ قرار داده می شود و مجرای گوش خارجی نیز با موادی مشابه پر می شود. پس از دوختن محل جراحی، از یک پانسمان مخصوص به مدت چند روز روی لاله گوش کمک گرفته می شود. در صورت نبود اختلالات زمینه ای و اختلال در کارکرد شیپور استاش، این جراحی با میزان موفقیت بالایی همراه است. افرادی که گوش آنها عفونت نداشته باشد، شانس بیشتری برای موفقیت جراحی دارند. همچنین رعایت نکات مراقبتی پس از عمل مانند ممانعت از ورود آب و زور نزدن و مراجعات منظم در افزایش شانس بهبودی دخیل هستند.

 

نویسنده: دکتر حسام جهاندیده

 


تعداد بازدید : 12355